Vijesti / Regija

Crnogorske službe sigurnosti vratile su juče za Beograd avion sa 87 muškaraca koji su juče čarterom srbijanske nacionalne avio-kompanije sletjeli u Crnu Goru. Među njima, prema tvrdnjama medija i aktivista iz Srbije, nalazile su se osobe povezivane s nasiljem na protestima u toj zemlji i vladajućom Srpskom naprednom strankom.

Prema pisanju Vijesti.me, crnogorske sigurnosne službe saopštile su da je ta grupa protjerana jer su bili prijetnja po nacionalnu sigurnost, kao i da su prisustvovali brojnim javnim okupljanjima visokog sigurnosnog rizika, te da su pojedini od njih evidentirani zbog izvršenja krivičnih djela i prekršaja s elementima nasilja. Ekipa koja je stigla čarter letom u Tivat nije željela da odgovori na pitanja policije kojim su povodom doputovali u Crnu Goru.

Nedugo zatim, Srbija je odgovorila pojačanim graničnim kontrolama prema Crnoj Gori, što je dovelo do otežanog ulaska i stvaranja dugih kolona na prelazima Gostun, Špiljani i Jabuka. Provjere posebno ciljaju punoljetne državljane Crne Gore muškog pola, a nekima je zabranjen ulazak i vraćeni su nazad.

Tim povodom, portal Startbih.ba je kontaktirao Daliborku Uljarević, izvršnu direktoricu Centra za građansko obrazovanje (CGO) iz Podgorice.

Prema njenim riječima ovo je još jedna potvrda da politika zvaničnog Beograda prema Crnoj Gori sve intenzivnije ima destabilizujući karakter. Ona dodaje I da takvi potezi nisu usmjereni samo prema Crnoj Gori, već predstavljaju dio šireg obrasca političkog djelovanja kojim se proizvode tenzije i konflikti, kako u regionu, tako i unutar same Srbije.

-Na jednoj ravni, ovakvi incidenti služe za skretanje pažnje javnosti u Srbiji sa unutrašnjih problema. Sjetimo se da je i nedavno, uoči obilježavanja Dana nezavisnosti Crne Gore, Vučić otvorio pitanje referenduma iz 2006. godine, pokušavajući da regionalne teme ponovo stavi u funkciju prektivanja domaćih problema i skandala. Na drugoj ravni, jasno je da je cilj bio i da se dovede u pitanje sposobnost Crne Gore da organizuje ovako veliki međunarodni samit u Tivtu.

Međutim, iza svega se nazire i dublji politički problem. Vučiću očigledno teško pada činjenica da je Crna Gora danas najbliža članstvu u Evropskoj uniji i da se nalazi u završnoj fazi pregovora. Dok evropski lideri u Tivat dolaze zbog evropske perspektive Crne Gore, njemu je pripala sporedna uloga na događaju koji simbolizuje upravo ono od čega se njegova politika sve više udaljava – kaže našsa sagovornica.

Ona međutim smatra posebnim indikativnim što akciju ANB-a i Uprave policije nisu javno podržali najviši državni zvaničnici Crne Gore, što otvara pitanje koliko je vlast u Crnoj Gori spremna da dosljedno štiti sopstvene državne interese kada oni dolaze u koliziju sa interesima zvaničnog Beograda.

-U okolnostima kada Crna Gora organizuje jedan od najvažnijih međunarodnih skupova u svojoj novijoj istoriji, državnički i institucionalni odgovor je neophodan – insistira Uljarević.

Proteklih dana desile se međutim još jedna iznenađujuća stvar, a to je da su beogradski tabloidi se žestoko obrušili na predsjednik Nove srpske demokratije i predsjednika Skupštine Crne Gore Andriju Mandića nakon što je glasao za Zakon o statusu potomaka dinastije Petrović Njegoš iz koje nije izbrisana formulacija „nasilna aneksija”, koja se odnosi na ujedinjenje Crne Gore i Srbije 1918. godine, što je zasmetalo Beogradu.

Uprkos tome, Uljarević smatra da još uvijek nema dovoljno dokaza o stvarnom političkom razlazu.

-Veći dio te priče postoji prije svega u tabloidima i pojedinim javnim nastupima. Nijedan značajniji politički potez Andrije Mandića u prethodnom periodu nije predstavljao suštinsko udaljavanje od politika koje zagovara zvanični Beograd.

Naprotiv, Mandić je više puta pokazao da strateške ciljeve dijeli sa Vučićem, čak i kada se taktički razlikuju u metodama ili tempu njihovog ostvarivanja. Njegova ranija izjava da se do istih ciljeva može doći različitim putevima vjerovatno najbolje opisuje prirodu tog odnosa. Ukoliko bi do stvarnog političkog razlaza došlo, on bi bio mnogo vidljiviji i imao bi konkretne političke posljedice. Za sada više djeluje da svjedočimo taktičkom distanciranju nego suštinskom prekidu političke povezanosti koja traje decenijama – zaključuje ona.

U međuvremenu Bezbjednosno-informativna agencija (BIA) zvanično je sinoć saopštila da su savjetovali Vučića da ne putuje u Crnu Goru na Samit EU – Zapadni Balkan u Tivtu jer su nadležne službe taj događaj procjenile kao mogući sigurnosni rizik. Naveli su da takvu procjenu baziraju na njihovim operativnim saznanjima da se u Crnoj Gori nalazi vođa kavačkog klana Radoje Zvicer. Ipak, prema posljednjim informacija, Vučić je ipak odlučio da otpuutje u Crnu Goru.