Vijesti / Svijet

641. – Kineska princeza Ven Čeng udala se za vladara Tibeta, na osnovu čega je kasnije Kina polagala pravo na suverenitet nad tom južnom planinskom provincijom.

1365. – Osnovano je sveučilište u Beču.

1507. – Kao najamnik kralja od Navare poginuo je italijanski general Cesare Borgia, zbačeni vojvoda od Romagne, vanbračni sin pape Aleksandra Šestog. Pošto je 1492. izabran za poglavara rimokatoličke crkve, Aleksandar Šesti ga je postavio za nadbiskupa Venecije, potom za kardinala, ali je Cesare napustio visoki sveštenički čin oženivši se sestrom kralja od Navare. Uz pomoć francuskih trupa i očevu podršku, poslije tri vojna pohoda od 1499. do 1502. slomio je otpor feudalnih dinasta italijanske pokrajine Romagne. U djelu “Vladalac” Niccolò Machiavelli ga je veličao, tvrdeći da samo vladar s takvom bezobzirnošću može da ujedini Italiju. Poslije smrti Aleksandra Šestog 1502. Cesare je morao da napusti Romagnu, uhapšen je, ali je pobjegao i našao utočište kod kralja od Navare.

1537. – Nakon ogorčene bitke, tvrđava Klis pala je u ruke Turaka, koji su smaknuli kapetana Petra Kružića.1848. – U Beču su izbile velike studentske demonstracije protiv policijsko-apsolutističkog režima kancelara Klemensa Metternicha i ubrzo je planula revolucija koja je potresla temelje Austrije.

1854. – Velika Britanija i Francuska su u Krimskom ratu priskočile u pomoć Otomanskom carstvu, zaključivši s njim savez protiv Rusije.

1930. – Vođa borbe za nezavisnost Indije Mahatma Gandhi otpočeo je kampanju građanske neposlušnosti protiv britanske kolonijalne uprave i njene namjere da uspostavi monopol u proizvodnji soli.

1938. – Njemačke trupe ušle su u Austriju, a Adolf Hitler je dva dana potom objavio da je Austrija postala dio Trećeg rajha, što su zapadne sile posmatrale skrštenih ruku, nastojeći da na svaki način izbjegnu rat s nacistima.

1940. – Poslije poraza u “zimskom ratu”, započetom sovjetskom invazijom krajem 1939, Finska je potpisala mirovni ugovor kojim se odrekla Karelijske prevlake i grada Viborg na istoku zemlje.

1947. – Predsjednik SAD Harry Truman u Kongresu je proklamovao doktrinu o pomoći zemljama “ugroženim od komunizma” (“Trumanova doktrina”). Prva sredstva su data Grčkoj i Turskoj.

1966. – Parlament Indonezije lišio Ahmeda Sukarna svih zvanja, uključujući titulu predsjednika Indonezije, a general Suharto je postao vršilac dužnosti šefa države.

1971. – Premijer Hafez al Asad referendumom izabran za predsjednika Sirije.

1978. – Partije ljevice, prvi put u istoriji Francuske, dobile su apsolutnu većinu u prvom krugu parlamentarnih izbora.

1984. – U Velikoj Britaniji je počeo generalni štrajk rudara.

1988. – Vlada Južne Afrike zabranila je opozicionu grupu koju je predvodio anglikanski nadbiskup Dezmond Tutu, uz tvrdnju da je ona “prijetnja javnoj bezbjednosti”.

1991. – Sjednica Vrhovne komande OS SFRJ, vojni vrh JNA na čelu s Saveznim ministrom odbrane Veljkom Kadijevićem predlaže zavođenje vanrednog stanja na teritoriji SFRJ.

1999. – Poljska, Češka i Mađarska postale su prve članice bivšeg Varšavskog pakta koje su se pridružile NATO paktu.

2001. – U akciji uništavanja neislamskih kulturnih spomenika talibanske vlasti u Afganistanu uništile su dva najveća kipa Bude u svijetu, stara nekoliko hiljada godina.

2003. – Izvršen je atentat na Zorana Đinđića (1952.-2003.) premijera Srbije, koji je ubijen ispred zgrade Vlade republike Srbije. Ovom ubistvu prethodilo je nekoliko neuspjelih pokušaja atentata.

2011. – Eksplodirao je reaktor u japanskoj nuklearki Fukushima, dan nakon razarajućeg potresa.