Vijesti / Svijet

1494. – Portugal i Španija u Tordesillasu su potpisale sporazum o podjeli Novog svijeta. Granicu odredio papa Aleksandar VI da bi spriječio sukobe kolonijalnih sila. U 17. i 18. vijeku u borbu za kolonije umiješali su se Englezi i Holanđani.

1862. – SAD i Velika Britanija su potpisale sporazum o suzbijanju trgovine robljem.

1863. – Mexico City zauzele su francuske trupe.

1905. – Norveški Storting donio odluku o odvajanju Norveške od Švedske.

1914. – Otvoren je Panamski kanal.

1921. – Otvoren je prvi parlament Sjeverne Irske.

1929. – Vatikan postaje država.

1940. – Nacistička Njemačka u Drugom svjetskom ratu okončala okupaciju Norveške.

1942. – U Jajincima strijeljan je slikar Bora Baruh, koji je zarobljen kao učesnik Narodnooslobodilačke borbe u Drugom svjetskom ratu. Izlagao je u Parizu, Londonu i Beogradu. Na njegovim slikama preovladavaju pejzaži Pariza i Beograda, mora, zatim mrtva priroda, portreti i kompozicije. U posljednjim godinama života je slikao motive iz rata i logora. Realističku koncepciju je ostvarivao toplom impresionističkom obradom.

1942. – Poslije niza ogorčenih bitaka u Drugom svjetskom ratu počeo završni njemački napad na Krim radi zauzimanja Kerča i Sevastopolja. Sovjetske snage su pružile žestok otpor neprijatelju, neuporedivo nadmoćnijem u tenkovima i avionima, ali su poslije mjesec dana dijelom uništene, a dijelom evakuisane s poluostrva. Sevastopolj je pao poslije 250 dana herojske odbrane.

1944. – Vrhovni štab Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije u Drugom svjetskom ratu stigao je na ostrvo Vis. Poslije njemačkog vazdušnog desanta na Drvar 25. maja 1944. dio Vrhovnog štaba je prebačen sovjetskim avionom u Bari, a zatim britanskim brodom na Vis.

1962. – Američki predsjednik Kennedy javno je potvrdio da SSSR ima rakete na Kubi i najavio blokadu otoka. Kubanska kriza bila je vrhunac Hladnog rata.

1965. – U snažnoj eksploziji u jami “Orasi”, u rudniku mrkog uglja u Kaknju, poginulo je 128 rudara, a teže ili lakše je povrijeđeno njih 20.

1971. — Sovjetski vasionski brod “Sojuz II” spojio se u zemljinoj orbiti sa svemirskom stanicom “Saljut”.

1974. – U Ivanjici puštena u rad prva zemaljska satelitska stanica u Jugoslaviji za međukontinentalne telefonske linije i TV programe.

1981. – Izraelski avioni napali su i uništili nuklearni reactor Osirak nedaleko od Bagdada u Iraku.

1993. – U saobraćajnoj nesreći poginuo je Dražen Petrović, legenda jugoslovenske i hrvatske košarke.

1996. – Na sastanku u Beču pregovarači se dogovaraju o smanjenju zaliha oružja na području bivše Jugoslavije.

1998. – Jake policijske snage Republike Srbije rasturile su u Prištini proteste kosovskih Albanaca, koji su 57. dan uzastopno protestovali protiv srpskih vlasti, pod motom “Kosovo – najveći zatvor na svijetu”.

1999. – U Indoneziji, prvi put nakon 40 godina, održani demokratski parlamentarni izbori.

2000. – U Bijeljini je ubijen Ljubiša Savić – Mauzer, bivši načelnik Uprave policije MUP-a RS i osnivač Demokratske stranke RS. U ratu je bio komandant Specijalne jedinice Vojske RS – Garde “Panteri”.

2006. – Američki bombarderi ubili su Abu Musaba al-Zarkavija, lidera iračkog ogranka Al Kaide.