Magazin / Start IZDVOJENO

Danas je dan Sarajeva, glavnog grada Bosne i Hercegovine. 

Na današnji dan 1945. godine Sarajevo je oslobođeno od okupatora u Drugom svjetskom ratu. 

Na isti dan 6. aprila 1992. godine, napadnuto je Sarajevo. Njegova opsada trajala je 44 meseca, tri puta duže od opsade Staljingrada. Glavni grad Bosne i Hercegovine bio je 1.425 dana pod neprekidnom paljbom zločinaca sa okolnih brda. Jugoslovenska narodna armija, naprasno transformisana u Vojsku Republike Srpske, udružena sa brojnim srpskim paravojnim formacijama, ubijala je grad i njegove građane četiri duge godine, uz logističku, finansijsku, ideološku, medijsku i svaku drugu pomoć iz Beograda.

Od početka agresije i opsade, pa do 31. jula 1995. godine u Sarajevu je ubijeno, umrlo od gladi, hladnoće i nestalo 11.541 civila, od kojih 1.598 djece.

Jučer je bio Dan sjećanja na ubijenu djecu Sarajeva kao spomen na sve ubijene mališane od 1992. do 1995. godine.

Precrtane mape JNA

FAMA Metodologija neprofitno je udruženje sa sjedištem u Sarajevu, osnovano 2014. godine, s listom realizovanih međunarodno priznatih projekata, počevši od 1990. godine, pod zajedničkim nazivom FAMA Kolekcija. U toj kolekciji je i mapa opsade Sarajeva.

-Mi smo shvatili da bi zauvijek trebalo sačuvati u formatu mape fenomen grada opkoljenog stotinama komada teškog i lakog naoružanja i permanentnom postavkom snajpera, u kome su umjesto saobraćajnih znakova postavljena upozorenja ‘Pazi snajper’ ili ‘ Ako ti vidiš i komad brda i brdo viditebe’. Tako smo počeli ‘snimati’ grad, bašte, parkove, opasne zone, raskrsnice, objekte, zaštite od snajpera, ulice… i kasnije te podatke prenijeli u rukom iscrtanu mapu stanja opsjednutog grada. Položaje naoružanja oko Sarajeva precrtali smo s originalne mape JNA, ubrzo shvativši da zbog formata mape ne možemo prikazati sve naoružanje kojim je grad terorisan tokom četiri godine. Zato je na našoj mapi naoružanje iscrtano simbolično- kazala je Suada Kapić, autorica mape opsade i liderica Fame tima, o tome kako je ona nastala. FAMA Metodologija dobila je 2017. godine i Šestoaprilsku nagradu Grada Sarajeva u oblasti nauke i obrazovanja.

“Kada stojite iza principa i krenete u viteški podvig da 25 godina stvarate kolekciju znanja, u tome ne možete biti sami. Ovu nagradu primam usvoje ime i u ime FAMA tima: Mirana Norderlanda, Davora Vidovića i Asje Hafner. A svi možemo biti ponosni jer smo ovom kolekcijom – kako neki kažu – pridonijeli nematerijalnom nasljeđu svijeta i omogućili da se kolektivno znanje sačuva i prenosi drugima. Naša mapa opsade ušla je u kartografsku enciklopediju istraživanja svijeta, među 300 mapa iz raznih perioda ljudske istorije i iz raznih dijelova svijeta…To govori o veličini fenomena opsade i veličanstvenog otpora građana Sarajeva četverogodišnjem teroru. I baš na ovom mjestu gdje je izgorjelo 1.500 000 knjiga i rijetkih rukopisa, gdje su se nekad čitale knjige i širilo znanje, pročitaću nešto iz naše enciklopedije ‘Opsada Sarajeva’. Danas, grad i građani Sarajeva imaju odgovornost da zadrže sopstvenu veličinu koju su tada iskazali i da ne degradiraju vrijednosti koje su sami odbranili”- kazala je Kapić prilikom preuzimanja nagrade u Vijećnici. 

Pogledajte mapu opsade ali i o umijeće opstanka, saznajte  još mnogo toga klikom fotografiju.

Svi smo mi Dragan Vikić

Dokumentarni film o ratnom komandantu Specijalne jedinice MUP-a RBiH Draganu Vikiću priča je o čovjeku koji je 5. aprila 1992. godine, u Skupštini BiH, javno i u živom TV prenosu, pozvao građane na odbranu od agresije. Njegov poziv za odbranu Sarajeva, bio je prijelomni historijsku trenutak za BiH. Raspoloženje građana pretvorilo se u odlučnost za otporom. Taj javni poziv građanima da brane grad, i sa današnje distance, pokazuje se kao najracionalniji potez. 

Dokumentarni film Vikić,  6. aprila 2023. godine premijerno je prikazan u Velikoj dvorani JU Bosanski kulturni centar KS. Film je također prikazan u programu Federalne televizije, a danas je dostupan na YouTube kanalu FTV-a. 

Autorica filma je  Arijana Saračević Helać, TV novinarka i autorica brojnih dokumentarnih serijala i priča te nositeljica brojnih priznanja za svoj novinarski rad istakla je da je u filmu željela ukazati na montirani proces koji se vodio protiv Vikića, ali i prikazati njegov život te budućim generacijama ostaviti istinu da je Dragan Vikić bio heroj odbrane Sarajeva i Bosne i Hercegovine.

“Svi smo mi Dragan Vikić, zaista jesmo“, kazala je autorica prilikom obraćanja u punoj sali BKC-a.

Pogledajte film: