Vijesti / Svijet

Francuski predsjednik Emmanuel Macron i njemački kancelar Friedrich Merz usprotivili su se pokušajima Evropske unije da uspostavi kanal komunikacije s ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, što je otvorilo nove podjele među članicama Unije o pristupu Moskvi i pitanju ko bi uime Evrope trebalo da vodi eventualne razgovore.

Prema navodima pet diplomata i zvaničnika EU upoznatih s razgovorima iza zatvorenih vrata, Macron i Merz su na večernjem samitu u Briselu kritikovali poteze predsjednika Evropskog vijeća Antonija Coste, čiji je kabinet posljednjih sedmica dva puta kontaktirao zvaničnike u Moskvi.

Rasprava o Rusiji i Ukrajini, koja je zbog osjetljivosti teme održana bez saradnika i mobilnih telefona, trajala je dva sata duže nego što je bilo planirano.

Politico navodi da je sastanak pokazao postojanje dva glavna tabora unutar EU.

Macron i Merz smatraju da sada nije trenutak za razgovore s Putinom, a da bi, kada do toga dođe, vodeću ulogu trebale imati Francuska, Njemačka i Ujedinjeno Kraljevstvo, odnosno format poznat kao E3.

Njihov stav podržale su pojedine zemlje koje zauzimaju oštriji kurs prema Rusiji, kao i Danska i Nizozemska.

S druge strane, značajan broj lidera EU stao je u zaštitu Coste, smatrajući da on, kao predsjednik Evropskog vijeća, može predstavljati Uniju u eventualnom uspostavljanju diplomatskog kanala.

- Prvo pitanje je da li Putin želi pregovarati. Do tada, niko osim Coste ne može predstavljati Evropsku uniju - rekao je belgijski premijer Bart De Wever nakon sastanka.

Iz Costinog kabineta saopćeno je da su kontakti s Moskvom imali isključivo za cilj uspostavljanje komunikacijskog kanala kako bi EU, kada za to dođe trenutak, mogla braniti svoje interese.

Međutim, nekoliko diplomata navelo je da su pojedine članice bile nezadovoljne jer su za kontakte s Moskvom saznale tek iz medijskih izvještaja. Jedan evropski diplomata ocijenio je da bi za eventualne razgovore s Rusijom morao postojati jasan sistem mandata i izvještavanja članica EU.

Italija i Poljska, prema navodima dvojice zvaničnika, izrazile su nezadovoljstvo jer nisu bile uključene u početne razgovore formata E3 s ukrajinskim predsjednikom Volodimirom Zelenskim uoči samita.

Poljska i Italija traže aktivniju ulogu, a Merz bi naredne sedmice u Berlinu trebao ugostiti Macrona, te premijere Ujedinjenog Kraljevstva, Poljske i Italije.