Vijesti / BiH

U narednim danima Mensa će organizovati testiranja u tri grada u Bosni i Hercegovini što je bio povod da o aktivnostima MENSA-e porazgovaramo sa portparolkom Draganom Čolaković.

Mensa Bosne i Hercegovine je osnovana u aprilu 2005. i od tada postoji i funkcioniše kao nacionalna Mensa. Od 2. juna 2022. ima status punopravne nacionalne Mense. Mensa BiH je, kao punopravna članica Mense International, imala priliku da prisustvuje sastanku Međunarodnog odbora direktora Mense International, koji je održan u periodu od 10. do 13. oktobra 2024., u Pertu, Australija. Tom prilikom Mensa BiH  je uzela aktivno učešće u aktivnostima planiranja na globalnom nivou, što i jeste jedna od prednosti punopravnog članstva u Mensi International.

Mensa BiH vrši testiranja inteligencije na teritoriji BiH  od 2005. godine. Međutim, statistiku o testiranjima vodi tek od 2016. , kada je dobila svog ovlaštenog psihologa za provođenje testiranja. Prije 2016. , testiranja su provođena samo u Sarajevu i Banjoj Luci. Od 2016. , pored redovnih godišnjih testiranja u Sarajevu i Banjoj Luci, povremeno se uvode testiranja i u drugim gradovima BiH, kao što su: Mostar, Bijeljina, Trebinje, Tuzla, Zenica.

Broj testiranja na godišnjem nivou zavisi od okolnosti. Dok su prošle godine održana testiranja samo u Banjoj Luci i Sarajevu , ove godine, Mensa BiH je već održala testiranja u Banjoj Luci , Sarajevu i Tuzli, a u pripremi su i nova testiranja u Sarajevu (15. novembra), Zenici (16. novembra) i Banjoj Luci (7. decembra).

-Testiranja inteligencije su jedini način da se identifikuju osobe koje imaju visok kvocijent inteligencije. Članstvo u Mensi ostvaruje se samo na jedan način: polaganjem testa inteligencije kojim se utvrđuje kvocijent inteligencije (IQ) pri čemu minimalni ostvareni rezultat mora biti 133 ili više po Bineovoj, odnosno 148 i više po Katelovoj skali. Kada tumačimo testove mi uglavnom koristimo Katelovu skalu koja utvrđuje IQ od 148 (2%), 152 (1,5%) i >156 (1%) što naše članove svrstava u svega 2% ukupne populacije koja ima potencijal da ostvari ovaj rezultat. Test je visoko zasićen faktorom opšte inteligencije (g-faktor). Ukoliko kandidat ostvari rezultat viši od 156, u rezultatima koje dobije pisaće >156. Mensa BiH ne sprovodi naprednije testove koji tačno utvrđuju IQ preko tog broja. Samim tim, najveći izmjereni IQ u Bosni i Hercegovini  jeste >156  koji osobu svrstava u 1% populacije koja ima potencijal da ostvari takav rezultat – pojašnjava Čolaković te dodaje da je, uzimajući u obzir statistiku koju vode od 2016. ,zaključno sa posljednjim testiranjima provedenim u maju 2024. godine, testirano ukupno 2182 osobe, dok je njih 677 zadovoljilo uslov za učlanjenje u Mensu.

Do kraja života

-Članstvo Mense BiH se obnavlja na godišnjem nivou, pa broj aktivnih članova najčešće varira između 300 i 500.  Zanimljivo je napomenuti da jednom kada položite test, rezultat vrijedi do kraja života. Svakome je dozvoljeno da tri puta u toku života izađe na Mensin test inteligencije, s tim što razmak između dva testiranja mora biti minimalno 12 mjeseci. Mensa BiH ne testira osobe mlađe od 17 godina starosti. Rezultati testa poznati su samo kandidatu i psihologu Mense, tj. rezultati nisu dostupni javnosti – pojašnjava Čolaković za Startbih.ba.

Ona navodi kako je Mensa BiH relativno mlada Mensa, a uzorak testiranih je još uvijek nedovoljno reprezentativan u odnosu na broj stanovnika BiH, te samim tim ne bi bilo u redu niti ozbiljno praviti poređenja bilo sa statistikama Mensi susjednih zemalja, ili na globalnom nivou.

-Kao i u svakoj sferi života, gdje ima aktivnosti, tu bude i simpatičnih situacija koje iznjedre poneku šalu, anegdotu ili trenutke kojih se sjećamo... Pa tako se zna desiti da nam kandidati kasne ili zalutaju prilikom dolaska na testiranja, uprkos detaljnim uputama, pa je jedna od šala bila da pronalazak sale za testiranje treba da bude eliminatorni test inteligencije. Još jedna prilično česta pojava jeste i pogrešno izgovaranje imena udruženja Mensa, pa tako često čujemo sagovornike kako umjesto Mensa, uprkos našem razgovjetnom i jasnom izgovoru, izgovaraju „menza“, time praveći asocijaciju na nešto potpuno drugo. Još jedan lapsus koji je poprilično ustaljen tiče se sintagme „kvocijent inteligencije“, kada se dešava slična situacija kao u prethodnom primjeru pa možemo čuti ili pročitati da ljudi koriste termin „koeficijent“ umjesto kvocijent inteligencije. Naravno, ima tu još mnogo simpatičnih situacija i primjera, koji možda nisu primjereni za spominjanje – otkriva naša sagovornica.

Na kraju vrijedi istaknuti da je Jedna od recentnijih aktivnosti Mense BiH koja svakako zaslužuje da se spomene, sa željom da takvih i sličnih aktivnosti bude što više širom cijele Bosne i Hercegovine, jeste humanitarni šahovski turnir koji je održan u Banjoj Luci u februaru ove godine, a kojom prilikom su skupljena i donirana sredstva Dnevnom centru „Moja luka“.