Vijesti / Svijet

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN 30.05.2016

km.

1431. - Na lomači je spaljena francuska nacionalna junakinja Jovanka Orleanka, poslije procesa pred engleskim crkvenim sudom u Ruanu, na kojem se držala izuzetno hrabro. Na smrt je osuđena pod optužbom da je jeretik i vještica. Tokom Stogodišnjeg rata pridobila je francuskog kralja Šarla Sedmog - ubijedivši ga da su joj "glasovi s neba" naredili da spase Francusku - za oslobađanje Orleana i 1429. je na čelu odreda od oko 800 ljudi natjerala Engleze da obustave opsadu grada. Potukla ih je i kod Poatjea, a Šarla Sedmog odvela u Rems, gdje je krunisan. Burgunđani su je zarobili u maju 1430. i prodali Englezima. Bijes Francuza zbog njenog mučeništva i patriotsko oduševljenje koje je probudila omogućili su protjerivanje Engleza iz Francuske i 1453. završetak Stogodišnjeg rata.

1434. - Koaliciona armija Svetog Rimskog carstva od 25.000 vojnika u bici kod Lipana porazila vojsku taborita, borbene ljevice husitskog pokreta, koja je imala 18.000 boraca. Porazom sljedbenika češkog vjerskog reformatora i rektora Univerziteta u Pragu Jana Husa /spaljenog 1415. na lomači pod optužbom da je jeretik/, koji se borio protiv njemačkog uticaja u Češkoj i zloupotreba i besramnog bogaćenja rimokatoličke crkve, propala je zanosna ideja srednjovjekovne hrišćanske revolucije, ideja pravde i socijalne jednakosti.

1498. - Španski moreplovac italijanskog porijekla Christopher Columbus isplovio sa šest brodova iz španske luke Sanlukar na treće putovanje u Novi svijet, tokom kojeg je otkrio Trinidad i obale Južne Amerike.

1784. - Mirovnim sporazumom u Parizu završava Englesko-holandski rat od 1780-1784. To je bio četvrti rat imeđu Engleza i Holanđana.

1848. - SAD i Meksiko ratifikovali sporazum - potpisan u februaru 1848. poslije poraza Meksikanaca u američko-meksičkom ratu - prema kojem su, kao naknadu za 15 miliona dolara, u sastav SAD ušle meksičke teritorije New Mexico, California, dijelovi Nevade, Utaha, Arizone i Colorada.

1913. - U Lodonu potpisan mirovni ugovor poraženog Otomanskog carstva sa Srbijom, Crnom Gorom, Grčkom i Bugarskom, čime je okončan Prvi balkanski rat. Srbija je dobila Vardarsku, Bugarska Pirinsku, a Grčka Egejsku Makedoniju. Prvi balkanski rat bio je posljednja faza u oslobodilačkoj borbi balkanskih naroda protiv turske vlasti, ali su ubrzo pojedine balkanske države ispoljile zavojevačke težnje i izbio je Drugi balkanski rat dojučerašnjih saveznika - iznenadnim napadom Bugarske na Srbiju u noći između 29. i 30. juna 1913. U tom ratu, u koji se uključila i Rumunija, Bugarskoj je nanesen težak poraz.

1944. - Britanska vlada u Drugom svjetskom ratu zvanično obustavila pomoć četnicima Draže Mihailovića.

1956. - Jugoslovenska državno-partijska delegacija s Josipom Brozom Titom na čelu doputovala je u SSSR, u prvu posetu nakon smrti Staljina i raskida s Moskvom 1948. U Moskovskoj deklaraciji o odnosima Saveza komunista Jugoslavije i Komunističke partije SSSR istaknuto je da će biti nastavljena saradnja dviju vladajućih partija, u skladu s načelom o različitim putevima socijalističkog razvoja i utvrđeno da se saradnja mora zasnivati na dobrovoljnosti i ravnopravnosti.

1961. - U zasjedi blizu Ciudad Trujilla ubijen dominikanski diktator generalisimus Rafael Leónidas Trujillo Molina. Dominikanskom Republikom je kao američki štićenik, surovo gušeći opoziciju, vladao od 1930.

1973. - Zapadna Njemačka i Čehoslovačka postigle dogovor o normalizaciji odnosa, okončavši 32-godišnje neprijateljstvo.

1976. - Prvi voz krenuo je prugom Beograd-Bar. Prvi putnik je bio Josip Broz Tito u svom „plavom vozu“.

1987. - Gomila bijesnih seljaka, pripadnika niže kaste, masakrirala je najmanje 42 člana porodica zemljoposjedničke više kaste u indijskoj istočnoj državi Bihar.

1994. - Zvanična valuta u Hrvatskoj postaje hrvatska kuna, koja je zamijenila dotadašnji dinar.

1992. - Vijeće sigurnosti UN-a uvodi trgovinske sankcije Srbiji i Crnoj Gori.

1999. - U Bjelorusiji su najmanje 52 osobe izgubile život u jurnjavi nekoliko tisuća mladih, koji su nakon iznenadne provale oblaka na otvorenom rock-koncertu u Minsku, pokušali naći sklonište.

2001. - Na posljednjem suđenju u Njemačkoj za zločine počinjene u drugom svjetskom ratu, bivši oficir SS-a i nadzornik u koncentracionom logou Terezijenštat, 89-godišnji Anton Malot osuđen je na doživotni zatvor, zbog ubistva trojice i pokušaja ubistva četvrtog zatvorenika jevrejske nacionalnosti na svirep način.

2001. - Njemački parlament donio odluku da se deblokira isplata nadoknada žrtvama prinudnog rada tokom Drugog svjetskog rata, zbog patnji koje su doživjeli tokom nacističkog režima.