Vijesti / Svijet

DOGODILO SE NA DANAŠNJI DAN 05.04.2016

km.

1242. - U bici na zaleđenom Čudskom jezeru, Rusi, pod komandom kneza Aleksandra Nevskog, potukli njemačke i holandske ratnike, spriječivši ih da okupiraju sjeverozapadne oblasti Rusije.

1614. - Indijanka Pocahontas udala se za engleskog kolonistu Johna Rolfea.

1794. - Odrubljena je glava francuskom revolucionaru Georgesu Jacquesu Dantonu, vođi radikalne grupe montanjara, koji je u Francuskoj revoluciji 14. jula 1789. predvodio pobunjeni narod u napadu na parisku tamnicu Bastilju. Kao sve vođe revolucije, bio je principijelni protivnik monarhije, ali se protivio revolucionarnom teroru, zbog čega se sukobio s vođom jakobinaca Maximilienom Robespierreom. Zalagao se za sporazum s krupnom buržoazijom i za mir s Engleskom. Bio je ministar pravde i organizator otpora protiv strane intervencije, a u kritičnim situcijama lično je vodio narod u borbu, čime je zadobio veliku popularnost. U jeku jakobinskog terora Robespjer ga je optužio za pokušaj obnavljanja monarhije i poslao na giljotinu.

1818. - U bici kod Maipua čileanske i argentinske trupe su porazile špansku vojsku, čime je zapečaćena nezavisnost Čilea.

1827. - Rođen je engleski hirurg Joseph Lister, osnivač antiseptičke medicine, koji je 1867. prvi uveo antisepsu u hirurgiju. Kasnije su primijenjene usavršenije metode, ali je u hirurgiji i sada osnovni njegov princip da bakterije ne smiju da dospiju do mjesta podvrgnutog operaciji.

1881. - Velika Britanija u Pretoriji zaključila je mirovni ugovor s Burima i priznala nezavisnost južnofričke republike Transval.

1896. - Na olimpijskom stadionu u Atini otvorene su prve Olimpijske igre moderne epohe. Olimpijada je trajala 10 dana, učestvovala su 484 takmičara, samo muškarci. Žene se na olimpijadama takmiče od 1900. Od 1924. uvedene su i zimske olimpijske igre. Organizator igara i prvi predsjednik Međunarodnog olimpijskog komiteta bio je Francuz Pierre de Coubertin.

1902. - Na stadionu "Ibrox Park" u Glasgowu poginulo 20 i povrijeđeno najmanje 200 ljudi kad se srušila tribina tokom fudbalske utakmice između Škotske i Engleske.

1939. - Njemačkoj djeci između deset i 13 godina naređeno je da se učlane u nacističku omladinsku organizaciju "Hitler-jugend".

1942. - U Moskvi su predstavnici SSSR, Poljske, Čehoslovačke, Jugoslavije i Bugarske u Drugom svjetskom ratu održali sveslovenski kongres, s kojeg je svim Slovenima upućen poziv da se bore protiv fašističkog okupatora.

1945. - Josip Broz Tito potpisuje sporazum kojim dozvoljava "privremeni ulazak sovjetskih trupa na teritorij Jugoslavije".

1951. - Američki inženjer Julius Rosenberg i njegova supruga Ethel u New Yorku su osuđeni na smrt zbog atomske špijunaže u korist SSSR-a.

1954. - Elvis Presley snimio je prvu ploču - That's All Right. Rolling Stone ju je mnogo godina kasnije uvrstio na 112. mjesto popisa 500 najboljih pjesama svih vremena.

1955. - Britanski premijer Winston Churchill podnio je ostavku, okončavši dugu političku karijeru koja je, uz uspone i padove, trajala od početka 20. vijeka. Na položaju premijera i šefa Konzervativne stranke naslijedio ga je šef diplomatije Anthony Eden.

1969. – Građani SAD-a izašli na masovne proteste protiv Vijetnamskog rata u New Yorku, San Franciscu, Los Angelesu, Washingtonu i mnogim drugim gradovima diljem zemlje.

1979. - Košarkaši sarajevske Bosne postali su prvaci Starog kontinenta jer su u finalu za evropsku titulu u Grenoblu savladali italijanski Emerson iz Varesea rezultatom 96:93 (45:43).

1982. - Prvi britanski ratni brodovi isplovili su ka Foklandskim ostrvima u Atlantskom okeanu koja su okupirale argentinske trupe.

1989. - Poljska vlada legalizovala je opozicioni radnički sindikat "Solidarnost".

1989. - Vijetnam je saopštio da će do 30. septembra 1989. povući sve trupe iz Kambodže.

1992. - U Sarajevu na mostu Vrbanja snajperskim hicem ubijene su Suada Dilberović (1968.-1992.) studentica medicine i Olga Sučić ( 1958.- 1992.). Na današnji dan održane su velike građanske demonstracije za mir, pripadnici SDS-a pucali su sa krova hotela Holliday Inn na demonstrante, te ubili Suadu i Olgu, koje se smatraju jednim od prvih žrtava rata u BiH. Most na kojem su ubijene nosi njihovo ime.

1994. - Pjesnik, slikar, vokal, tekstopisac i gitarist američke rock grupe Nirvana, Kurt Cobain, izvršio je samoubistvo.

1995. - Izrael je lansirao prvi satelit "Ofek 3".

1999. - Tripoli je predao dvojicu Libijica osumnjičenih da su u decembru 1988. izazvali eksploziju američkog putničkog aviona "Boing 747" iznad Lokerbija u Škotskoj kada je poginulo 270 ljudi. Odluci Libije prethodile su garancije saudijskog kralja Fahda i južnoafričkog predsjednika Nelsona Mandele o poštenom suđenju i osumnjičeni su odvedeni u Holandiju radi suđenja.

2003. - Američke snage ušle u Bagdad.