Vijesti / Svijet

1573. – Presudna bitka između plemića i seljačke vojske pod vodstvom Matije Gupca kod Stubičkih Toplica, kojom je seljačka buna ugušena.

1667. – Trinaestogodišnji rat između Rusije i Poljske okončan je mirom u Andrusovu. Rusija je dobila istočnu Ukrajinu, uključujući i Kijev.

1849. – Italijanski revolucionar Giuseppe Mazzini proglasio je Rim republikom.

1909. – Francuska i Njemačka postigle su sporazum o Maroku, kojim je Berlin priznao posebne interese Pariza u toj sjevernoafričkoj zemlji, u zamjenu za ekonomske koncesije.

1917. – Zbor komitskih četa u selu Obilić u Pustoj Reci na jugu Srbije odlučio da podigne ustanak protiv bugarskih okupatora u Prvom svjetskom ratu. Do kraja februara 1917. stvorena je velika slobodna teritorija sa središtem u Toplici, na kojoj je živjelo oko milion stanovnika. Ustanička vojska imala je 12.000 pješaka i 364 konjanika, ali je Toplički ustanak osuđen na propast kad je izostala pomoć sa Solunskog fronta. Bugari su prilikom gušenja ustanka ubili 20.000 ljudi, mahom civila, uključujući mnoštvo žena i djece, i spalili 50.000 kuća.

1923. – Osnovana je sovjetska državna vazduhoplovna kompanija “Dobrolet”, preimenovana 1932. u “Aeroflot”.

1934. – U Atini Grčka, Jugoslavija, Rumunija i Turska potpisale su Balkanski pakt radi očuvanja teritorijalnog poretka na Balkanu, suočenog s revizionističkom politikom zemalja poraženih u Prvom svjetskom ratu, posebno Bugarske i Mađarske, koje je podržavala fašistička Italija. Pakt se raspao pod pritiskom nacističke Njemačke i praktično je rasturen prije izbijanja Drugog svjetskog rata.

1941. – Njemački “Afrički korpus” generala Erwina Rommela prešao je iz Italije u sjevernu Afriku, što je bio uvod u teške borbe na Afričkom frontu u Drugom svjetskom ratu, okončane 1943. pobjedom savezničkih snaga, u kojima su glavninu činile britanske trupe.

1943. – Počeo je protunapad partizana u Drugom svjetskom ratu protiv združenih njemačkih, italijanskih i četničkih snaga na Neretvi, poznat kao “Bitka za ranjenike”. Do 26. februara razbijena je italijanska divizija “Murđe” i sve italijanske i četničke snage u dolinama Neretve, Rame i Drežnice. Početkom marta osam partizanskih brigada odbacilo je glavninu njemačkih trupa i svih 3.500 ranjenika prebačeno je na lijevu obalu Neretve.

1943. – U okupatorskom zatvoru u Novom Sadu u Drugom svjetskom ratu obješen je organizacioni sekretar Pokrajinskog komiteta Komunističke partije Jugoslavije za Vojvodinu Svetozar – Toza Marković. U novembru 1942. u borbi je teško ranjen, poslije čega su ga zarobili mađarski fašisti i podvrgli mučenju.

1943. – Teške borbe za pacifičko ostrvo Gvadalkanal okončane su u Drugom svjetskom ratu pobjedom američkih snaga nad japanskom armijom, čime su raspršeni snovi Tokija o zauzimanju Australije.

1962. – Jamajka je postala nezavisna država u okviru britanskog Komonvelta.

1977. – SSSR i Španija uspostavili diplomatske odnose.

1991. – Na referendumu u Litvaniji, iz kojeg su bili isključeni građani ruske nacionalnosti, više od 90 odsto birača te baltičke zemlje glasalo je za otcjepljenje od SSSR-a.

1994. – Lider Palestinske oslobodilačke organizacije Jaser Arafat i šef izraelske diplomatije Šimon Peres postigli su sporazum o bezbjednosnim pitanjima koja su kočila mirovni sporazum PLO i Izraela.