Vijesti / Svijet

1509. – Portugalci su pod komandom Francisca de Almeide uništili indijsku flotu tokom bitke u Indijskom okeanu, u blizini grada Diu na sjeverozapadu Indije, poslije čega su uspostavili kontrolu u vodama oko indijskog potkontinenta.

1536. – Pedro de Mendoza osniva grad Buenos Aires.

1653. – Osnovan je Novi Amsterdam, kasnije nazvan New York.

1709. – Škotski mornar Aleksander Selkirk izbavljen je s pustog pacifičkog ostrva, na koje je 1704. prispio poslije brodoloma. Njegova priča je inspirisala Daniela Defoea da napiše roman “Robinson Kruso”.

1801. – Britanski parlament održao je prvu sjednicu kojoj su prisustvovali i irski predstavnici.

1848. – Meksiko i SAD u gradu Gvadelupe Idalgo sklopili su mir poslije dvogodišnjeg rata. Poraženi Meksiko je morao, uz naknadu od 15 miliona dolara, da preda Teksas, Novi Meksiko, Arizonu i Kaliforniju, ukupno više od milion i po kvadratnih kilometara.

1933. – Adolf Hitler raspustio je njemački parlament.

1935. – U Poljskoj je prvi put upotrijebljen poligraf.

1943. – Potpunim slomom Nijemaca završena je Staljingradska bitka, ključna za ishod Drugog svjetskog rata, kojom su konačno pokopani snovi nacističke Njemačke o munjevitom ratu. U bitki, koja je trajala od juna 1942, učestvovalo je više od dva miliona vojnika na obje strane, 20.000 topova, 2.000 tenkova i isto toliko aviona. Na njemačkoj strani borila 81 divizija, u čijem su sastavu bili i saveznici Trećeg rajha – Italijani, Mađari, Rumuni i Hrvati. Nijemci su Staljingrad razarali artiljerijom, oklopne armije su neprestano jurišale u pokušaju da ostvare stratešku zamisao – odsijecanje Kavkaza od ostalog dijela SSSR, ali je grad odolio, a sredinom novembra 1942. Crvena armija je prešla u ofanzivu i okružila njemačke snage, zarobivši 91.000 vojnika, uglavnom iz sastava Četvrte i Šeste njemačke oklopne armije, uljučujući komandanta – feldmaršala Fridriha fon Paulusa, 24 generala i 2.500 oficira.

1971. – U SAD-u je zabranjeno reklamiranje cigareta na radiju i televiziji.

1972. – Britanska ambasada u Dublinu uništena je u prosvjedima nakon Bloody Sunday.

1978. – Dvojica sovjetskih kosmonauta sa svemirskog broda “Saljut” su u otvorenom svemiru, prvi put u istoriji kosmičkih letova, obavila su operaciju dopune goriva.

1979. – U New Yorku je pronađeno tijelo Sida Viciousa, basiste legendarne punk grupe Sex Pistols. Sa 17 godina upoznao je pjevača grupe, Johnnyja Rottena koji mu je i dao nadimak Sid (po vlastitom hrčku koji je gricnuo Sida Velikog za prst). Službeno, karijeru je započeo u bendu The Flowers of Romance. Prvi koncert Sex Pistolsa održan je 3. travnja 1977. godine u Londonu, a bend u siječnju 1978. kreće na američku turneju.

1986. – U kneževini Lihtenštajn žene su prvi put glasale na parlamentarnim izborima.

1989. – Kabul napuštaju posljednje trupe Sovjetskog Saveza, čime je završena devetogodišnja sovjetska intervencija u Afganistanu.

1990. – Južnoafrički predsjednik Ferdinand de Klerk ukinuo je zabranu Afričkog nacionalnog kongresa Nelsona Mandele.

1994. – Sekretar Foreign Officea Douglas Hurd izjavio je u Vašingtonu da je London spreman da pruži uslovnu podršku eventualnim vazdušnim udarima NATO-a u Bosni i Hercegovini, ali se, prije svega, zalaže da sve tri zaraćene strane mirnim putem dođu do rješenja krize, u čemu bi SAD trebalo da odigraju aktivniju ulogu.

1994. – Umro je Zaim Imamović, bosanskohercegovački interpretator sevdalinke.

1995. – Lideri Izraela, Jordana, Egipta i PLO su se prvi put okupili zajedno da bi na sastanku u Kairu iznašli mirovno rješenje i podržali izraelsko-palestinski sporazum.

2006. – Vanraspravno vijeće Odjeljenja jedan za ratne zločine Suda BiH donijelo je rješenje kojim se osumnjičenom Dragomiru Abazoviću, teško ranjenom u akciji EUFOR-a, ukida pritvor.