Vijesti / Svijet

1500. – Španski moreplovac Vicente Yáñez Pinzón otkrio je Brazil.

1580. – Engleski moreplovac i gusar Francis Drake uplovio je u luku Plimut na završetku svog putovanja oko svijeta, koje je trajalo 33 mjeseca. Drejk je bio prvi Englez koji je oplovio zemlju, za šta je dobio titulu viteza od kraljice Elizabete.

1699. – Potpisan je Karlovački mir, kojim je poslije 16 godina okončan rat između Turske i Svete alijanse. Sporazumom koji su u Sremskim Karlovcima s Turskom sklopile Austrija, Rusija, Poljska i Venecija, Turci su izgubili Ugarsku, Slavoniju, Liku i Baniju, zadržali Banat i dio Srema do Mitrovice. Venecija je dobila srednju Dalmaciju, Boku Kotorsku do Risna i Moreju.

1788. – Britanski brodovi s prvim naseljenicima iz Engleske, uključujući grupu robijaša, uplovili su u zaljev Botany Bay (Sydney) u Australiji, gdje su osnovali koloniju.

1827. – Peru je okončao uniju s Kolumbijom i proglasio nezavisnost.

1841. – Velika Britanija okupirala kineski Hong Kong

1885. – Sudanski ustanici Muhameda Ahmeda Abdule, koji se proglasio mahdijem (vođa islama), potukli Britance, zauzeli Kartum, pogubili engleskog generala Charlesa Gordona i osnovali samostalnu državu. Tek 1898. britansko-egipatska vojska generala Horatia Kitchenera pobijedila je sudanske snage. Sudan je bio pod vlašću Londona do 1. januara 1956.

1905. – Kod Pretorije, u Južnoj Africi, pronađen je najveći dijamant na svijetu “Kalinan”. U sirovom stanju on je težio 622 grama i imao je 3.106 karata.

1930. – Mahatma Gandi, lider pokreta za nezavisnost Indije, započeo je marš kroz Indiju zbog poreza na so. “Marš soli” trebalo je da ohrabri Indijce da samostalno proizvode so kao simbol nezavisnosti.

1934. – Potpisan je desetogodišnji njemačko-poljski pakt o nenapadanju, koji je Hitler prekršio napadom na Poljsku 1. septembra 1939.

1942. – Prve trupe SAD-a u Drugom svjetskom ratu stigle su u Evropu, u Sjevernu Irsku, a u borbe na evropskom ratištu uključile su se 1943. napadom na Italiju.

1950. – Indija je formalno proglašena republikom u okviru Britanskog komonvelta.

1965. – Hindi je postao zvanični jezik Indije, što je izazvalo nemire na jugu zemlje, gdje stanovništvo govori drugim jezicima, pa je vlada Indije u februaru 1965. odlučila da u zvaničnoj upotrebi ostane i engleski.

1969. – U Boliviji je vojna hunta pod vođstvom generala Alfreda Ovanda Candie oborila predsjednika Silesa Salinasa.

1972. – Iznad Čehoslovačke je, poslije eksplozije podmetnute bombe, pao avion JAT-a “DC-9″ na liniji Kopenhagen-Beograd. Poginulo je 26 putnika i članova posade, a preživela je jedino stjuardesa Vesna Vulović.

1984. – Velika Britanija i Kina su se sporazumjeli o vraćanju Hongkonga 1997. pod suverenitet Kine. Hongkong je pripao Britancima na osnovu mirovnog ugovora u Nankingu 1842, nakon Opijumskog rata (1839.-1842.).

1989. – Vijetnam je povukao svoje trupe iz Kambodže, koje su u toj zemlji bile od kraja 1978, ostavivši snage vlade Hun Sena da se same bore protiv maoističke gerilske organizacije “Crveni Kmeri”.

1993. – Književnik Václav Havel izabran je za predsjednika nove Češke Republike, nakon raspada čehoslovačke federacije.

1994. – Rumunija je, kao prva zemlja bivši hladnoratovski protivnik NATO-a, potpisala dokument “Partnerstvo za mir” tog vojnog saveza.

1997. – Policija u Beogradu upotrijebila je silu, suzbivši demonstracije nekoliko desetina hiljada ljudi koji su protestovali zbog poništenja njihove volje na lokalnim izborima.

2000. – Međunarodni sud za ratne zločine donio je konačnu presudu Dušku Tadiću (44) u postupku koji je trajao skoro četiri godine. Prvi čovjek kojem je suđeno za zločine počinjene tokom bosanskog rata (1992.-”95.) osuđen je na 20 godina zatvora.

2001. – Otvaranjem pruge Zagreb-Split, preko BiH, ponovo je uspostavljen željeznički saobraćaj između Hrvatske i BiH, nakon skoro desetogodišnjeg prekida.

2001. – Održani su veliki protesti protiv globalizacije u Davosu, povodom Svjetskog ekonomskog foruma.

2006. – Pronađena je najmanja planeta – OGLE-2005-BLG-390Lb, slična Zemlji, van Sunčevog sistema.

2007. – Generalna skupština UN-a usvojila je rezoluciju kojom se osuđuje negiranje holokausta.