Vijesti / Svijet

1387. – Ubijena je Elizabeta Kotromanić, kraljica Ugarske-Poljske, a kćerka bosanskog bana Stjepana II Kotromanića.

1547. – U Moskvi za prvog ruskog cara krunisan Ivan Četvrti Vasiljevič, poznat kao Ivan Grozni, koji je stvorio snažnu centralizovanu državu. Poznat je po značajnim reformama u Rusiji, ali i okrutnosti koju je primjenjivao u nastojanju da centralizuje vlast i zbog ubistva sina, zbog čega je dobio naziv Grozni.

1581. – Engleski parlament je izglasao stroge mjere protiv rimokatolika, učvršćujući prevlast nacionalne anglikanske crkve.

1605. – Objavljen je roman “Don Kihot” Migela de Servantesa.

1778. – Francuska je priznala nezavisnost SAD koje su vodile rat protiv britanske kolonijalne uprave.

1920. – U Parizu je održan prvi sastanak Savjeta Društva naroda, ali bez učešća SAD, čiji je predsjednik Woodrow Wilson odlučujuće doprinio stvaranju te međunarodne organizacije. Prethodno je američki senat odbio da ratifikuje Versajski mirovni ugovor sklopljen poslije Prvog svjetskog rata, čime je Wilson dezavuisan, a SAD su trajno ostale van Društva naroda.

1920. – U SAD je uvedena zabrana proizvodnje i prodaje alkohola, što je podstaklo lavinu korupcije i kriminala.

1944. – Američki general Dwight Eisenhower u Drugom svjetskom ratu postavljen je za glavnokomandujućeg zapadnih savezničkih snaga. Od njega je istovremeno zatraženo da sačini plan o otvaranju drugog fronta u zapadnoj Evropi radi borbe protiv trupa nacističke Njemačke, s kojima su – uz snage pojedinih pokreta otpora, posebno u Jugoslaviji – tada u Evropi praktično ratovale jedino sovjetske jedinice.

1945. – U Ardenima pobjedom savezničkih snaga pod komandom generala Bernard Montgomerya i Omar Bradleya, koje su prethodno zahvatile u kliješta nacističke divizije, suzbivši njihovu ofanzivu, nanesen je odlučujući poraz Nijemcima na zapadnom frontu, čime je pokopan posljednji pokušaj Adolfa Hitlera da izmijeni ishod Drugog svjetskog rata.

1969. – U centru Praga češki student Jan Palach izvršio samoubistvo spaljivanjem u znak protesta zbog okupacije Čehoslovačke koju su, po nalogu Sovjetskog Saveza, izvršile članice Varšavskog pakta u avgustu 1968.

1979. – Pod pritiskom nemira u zemlji Šah Mohammed Reza Pahlavi bježi iz Irana, u koji se nikada više nije vratio.

1987. – Šef Komunističke partije Kine Hu Jaobang podnio je ostavku, prihvativši krivicu za političke greške koje su izazvale studentske nemire, a funkciju generalnog sekretara Partije je preuzeo Džao Cijang.

1991. – Američke snage uz pomoć saveznika vrše napad na Irak, tzv. operaciju “Pustinjska oluja”. Devetnaest sati poslije isteka ultimatuma UN-a Bagdadu, počeli su zračni udari na vojna i industrijska središta u Iraku i Kuvajtu.

2003. – Iz svemirskog centra Kennedy na Floridi lansiran Space Shuttle Columbia. Neposredno pred slijetanje na Floridu, 1. februara, poslije 16 dana misije, shuttle se raspao u plamenu iznad Teksasa. Poginulo je svih sedam astronauta, među njima prvi izraelski astronaut Ilan Ramon.