Vijesti / Svijet

1769. – Škotski izumitelj James Watt patentirao je svoj parni stroj.

1869. – Argentinske, brazilske i urugvajske snage zauzele su glavni grad Paragvaja Asunsion u ratu takozvane “tročlane alijanse”.

1892. – Prvi je put uspješno snimljeno svitanje.

1895. – Afera Dreyfus: francuskom oficiru Alfredu Dreyfusu oduzet čin i izrečena kazna doživotne robije na Đavoljem ostrvu.

1895. – Njemački fizičar Wilhelm Conrad Röntgen saopštio da je pronašao x-zrake, kasnije po njemu nazvane “Rentgenovi zraci”.

1909. – Kolumbija je priznala neovisnost Paname.

1916. – Pred Medovskim zalivom u Albaniji u Prvom svjetskom ratu poslije eksplozije potonuo italijanski brod “Brindizi” s jugoslovenskim iseljenicima iz Kanade i SAD, koji su pošli da pomognu Srbiji i Crnoj Gori u ratu s Centralnim silama.

1916. – Austrougarski generalštab u Prvom svjetskom ratu naredio je ofanzivu na Crnu Goru. Uprkos odlučnom otporu 60.000 slabo opremljenih boraca, austrougarske trupe su poslije jedne sedmice zauzele Cetinje i do 1918. držale Crnu Goru pod okupacijom.

1919. – U Berlinu je počeo ustanak predvođen komunističkom organizacijom “Savez Spartaka”, na čelu sa Rozom Luksemburg i Karlom Libknehtom.

1919. – Adolf Hitler je osnovao Nacional-socijalističku radničku partiju Njemačke, koja je prigrabila vlast 1933. kad je Hitler poslije izbora postao kancelar. Strahovlada nacističke partije u Njemačkoj i većem dijelu Evrope trajala je do 1945., kad je Njemačka u Drugom svjetskom ratu poražena i bezuslovno kapitulirala.

1933. – Počela je izgradnja mosta “Golden Gate” u San Francisku.

1942. – Na osnovu sporazuma s nacističkom Njemačkom Prvi korpus bugarske fašističke vojske u Drugom svjetskom ratu započeo je okupaciju jugoistoka Srbije. Oko 25.000 bugarskih vojnika zamijenilo je Nijemce u tom dijelu Srbije, a iz Niške Banje je terorom nad civilima rukovodio štab Korpusa.

1949. – U Moskvi je počelo savjetovanje vlada SSSR, Bugarske, Čehoslovačke, Mađarske, Poljske i Rumunije, na kojem je donesena odluka o stvaranju Savjeta za uzajamnu ekonomsku pomoć radi organizacije i usklađivanja dugoročnog razvoja zemalja članica. Iste godine SEV-u je pristupila Albanija, a 1950. Istočna Njemačka.

1961. – Vojna vlada Perua uhapsila je stotine ljudi pod optužbom da su komunisti.

1968. – Aleksander Dubček postao je prvi sekretar Centralnog komiteta Komunističke partije Čehoslovačke, umjesto Antonjina Novotnog, i ubrzo je otpočeo proces liberalizacije poznat kao “Praško proljeće” ili “socijalizam s ljudskim likom”. Eksperiment je prekinut vojnom okupacijom Čehoslovačke u koje su trupe Varšavskog pakta ušle u avgustu 1968.

1969. – SSSR je lansirao “Veneru 5”, vasionski brod bez ljudske posade u pravcu Venere, a pet dana potom i “Veneru 6”, koji su do te planete stigli 16, odnosno 17. maja.

1971. – Socijalistička vlada Čilea uspostavila je diplomatske odnose s Kinom.

1972. – Američki predsjednik Richard Nixon naredio razvoj programa svemirskih šatlova.

1976. – Diktatorski maoistički režim Crvenih Kmera donio je novi ustav Kambodže, kojim je naziv zemlje promijenjen u Demokratska Kampućija.

1991. – Izvršni komitet SEV ocijenio da je ta organizacija, osnovana 1949., “iscrpila svoje mogućnosti”. Nekoliko sedmica kasnije lideri zemalja članica su i formalno potvrdili gašenje SEV.

1991. – Kuba i SSSR potpisali su sporazum kojim je okončana povlašćena međusobna trgovina i ukinute vještački niske cijene.

1997. – Ruske su čete napustile Čečeniju.

2001. – UN saopštile da su “pronađeni dokazi o radioaktivnosti na osam od 11 testiranih područja na Kosovu”.

2004. – U Americi je stupio na snagu zakon da svi stranci, koji žele da uđu u SAD, moraju dati otiske prstiju i biti fotografisani.

2005. – Michael E. Brown, Chad Trujillo i David L. Rabinowitz otkrili Eridu, najveću poznatu patuljastu planetu u Sunčevom sistemu, koristeći snimke prvobitno snimljene 21. oktobra 2003. u opservatoriji Mount Palomar.

2006. – U akciji hapšenja Dragomira Abazovića, osmunjičenog za ratne zločine, snage EUFOR-a ubile su njegovu suprugu Radu Abazović (47), a teško ranile njihovog sina Dragoljuba (11) i samog Dragomira (48).