Vijesti / Svijet

1531. – Po naređenju pape Klementa VII, u portugalskoj prijestonici Lisabonu ustanovljena inkvizicija.

1718. – Engleska je objavila rat Španiji.

1777. – Francuska je priznala novoosnovane Sjedinjene Američke Države, koje su se tek oslobodile od Engleza.

1862. – General Grant protjerao je Jevreje iz država Tennessee, Mississippi i Kentucky.

1903. – Braća Wilbur i Orville Wright izvela prvi uspješan let avionom u istoriji vazduhoplovstva. Njihova letjelica “Flajer I” nad pješčanim dinama blizu mesta Kitty Hawk u Sjevernoj Karolini, u SAD, uzletjela četiri puta, zadržavši se u vazduhu najduže 59 sekundi.

1922. – Posljednji britanski vojnici napustili su Republiku Irsku.

1938. – Otto Hahn započeo je nuklearno doba otkrićem fizije urana.

1944. – Američka vojska je objavila ukidanje logora u kojima su držali obitelji američkih državljana japanskog porijekla. Ta se mračna tajna dugo vremena držala ispod tepiha, i tek se prije desetak godina počelo otvoreno govoriti o tom dobu.

1948. – U pokušaju da ponovo uspostavi vlast u Indoneziji, koja je 1945. proglasila nezavisnost, Holandija je napala Indoneziju, njene trupe upale u glavni grad Džakartu i uhapsile predsjednika Sukarna i druge indonežanske lidere. Sporazumom u Hagu 1949. Holandija priznala suverenitet Indonezije.

1957. – Lansirana je prva američka interkontinentalna balistička raketa (Atlas).

1989. – Masovne demonstracije u Rumuniji protiv diktatorskog režima Nikolaja Čaušeskua. Vojska i zloglasna politička policija “Sekuritate” su u početku krvavo gušili nerede, zavedeno je i vanredno stanje, ali je poslije višednevnih demonstracija i sukoba, pošto je vojska stala na stranu pobunjenog naroda, svrgnut režim Čaušeskua. Njemu je zatim na brzu ruku suđeno i zajedno sa suprugom Elenom je strijeljan u dvorištu jedne vojne kasarne u Trgovištu.

1989. – Počelo je emitiranje crtane serije Simpsoni.

1991. – Savjet ministara Evropske unije usvajanjem nove Deklaracije o Jugoslaviji odlučio da prizna nezavisnost svih jugoslovenskih republika koje prihvate kriterijume za priznavanje novih država u istočnoj Evropi i SSSR-u.

1997. – UN objavljuje podatak da u Bosni i Hercegovini ima još 750.000 do milion nagaznih mina od kojih je samo u periodu 1996. i 1997. godine povrijeđeno oko 1000 ljudi, među kojima su i djeca.

1998. – SAD, podržane Velikom Britanijom, otpočele četvorodnevne vazdušne udare na Irak, čije su mete – kako je zvanično objašnjeno – bili nuklearni, hemijski i biološki irački vojni potencijali.

2003. – Francuska je zabranila isticanje religijskih obilježja (nošenje feredža, jevrejskih kapica, hrišćanskih krstova) u državnim školama.

2004. – Žalbeno vijeće Haškog tribunala potvrdilo je bivšem potpredsjedniku Hrvatske zajednice Herceg-Bosne Dariju Kordiću kaznu zatvora od 25 godina, dok je bivšem komandantu Viteške brigade HVO-a Mariju Čerkezu kazna smanjena sa 15 na šest godina zatvora.