Vijesti / Svijet

1184. p.n.e. – Trojanski rat: prema Eratostenovim proračunima, Troja osvojena i spaljena.

1525. – Knez Krsto Frankopan sa 6 000 vojnika oslobodio grad Jajce od turske opsade i opskrbio ga hranom i oružjem. Taj njegov junački podvig odjeknuo je u Europi.

1788. — Ruski istraživač Gerasim Izmailov otkriva Aljasku.

1837. – Pobuna na Broad Streetu u Bostonu: etnički sukobi engleskih i irskih doseljenika u SAD-u.

1864. – U Münchenu je rođen Richard Strauss (1864.- 1949.) njemački kompozitor i dirigent kojem pripada bitno mjesto u razvoju muzike početkom 20. stoljeća.

1901. – Novi Zeland anektirao Cookovo otočje.

1903. – U Beogradu su u puču ubijeni kralj Aleksandar Obrenović i njegova supruga Draga. Na njegovo mjesto je poslije izabran Petar Karađorđević.

1936. – U Moskvi je saopšteno da je uhapšeno, osuđeno na tajnom suđenju i potom pogubljeno osam visokih sovjetskih vojnih rukovodilaca, uključujući ruskog maršala i vojnog teoretičara Mihaila Tuhačevskog, što je označilo početak masovne čistke i fizičkih likvidacija u Crvenoj armiji. Tuhačevski je bio jedan od najistaknutijih komandanata Crvene armije tokom građanskog rata poslije Oktobarske revolucije. Kao komandant Zapadnog fronta 1920. je u ratu protiv Poljske dopro do Varšave, 1922. je postao načelnik Vojne akademije, 1925. član Revolucionarnog vojnog savjeta SSSR, a 1931. zamjenik predsjednika tog tijela i zamjenik ministra odbrane. Djela: “Rat klasa”, “Pitanja savremene strategije”.

1942. – Stupio je na snagu sporazum vlada SSSR i SAD u Drugom svjetskom ratu o principima uzajamne pomoći i vođenju rata protiv fašističkih Sila osovine, poznat kao Sporazum o zajmu i najmu. SAD su se obavezale da snabdijevaju SSSR, koji će sarađivati u odbrani SAD i dostavljati materijale i informacije. Dogovorene su i koordinisane akcije radi povećanja proizvodnje, razmjene i potrošnje i uklanjanja trgovinskih i carinskih barijera.

1949. – Ubijen je albanski revolucionar i rukovodilac Koči Hođe, odmah poslije izricanja smrtne presude na montiranom tajnom procesu. Prethodno je smijenjen sa svih položaja i uhapšen zato što se nije složio sa rezolucijom Informiroa 1948, jer je bio protiv staljinističke metode osude i izolacije Jugoslavije. U zatvoru je mučen da bi priznao izmišljenu krivicu i odrekao se stava da je politika Moskve prema Beogradu pogrešna. Bio je 1941. glavni inicijator osnivanja Komunističke partije Albanije i njen organizacioni sekretar, organizator ustanka u Albaniji u Drugom svjetskom ratu protiv fašističkih okupatora i član Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Albanije. Od 1945. bio je potpredsjednik vlade i ministar unutrašnjih poslova, a 1946. je postao predsjednik Demokratskog fronta Albanije. Zauzimao se za blisku saradnju Albanije i Jugoslavije.

1962. — Frank Morris, John Anglin i Clarence Anglin postali jedini zatvorenici koji su uspješno pobjegli iz zatvora na Otoku Alcatraz.

1970. – Posljednji američki vojnik je napustio vazduhoplovnu bazu “Vilus” u Libiji, na zahtjev pukovnika Moamera el Gadafija, koji je 1. septembra 1969. oborio režim kralja Idriza Prvog.

1970. – Poslije sedmodnevnih okršaja u Jordanu, kralj Husein i palestinski gerilci potpisali su sporazum o primirju.

2001. – U SAD nad rasistom Timothyem McVeighem izvršena smrtna kazna, na koju je osuđen zbog postavljanja bombe 1995. u zgradi državnih institucija u Oklahoma Sitiju, kada je poginulo 168 osoba.

2004. – Vlada Republike Srpske prihvatila završni izvještaj Komisije za istraživanje događaja na području Srebrenice od 10. do 19. jula 1995. godine, u kojem se navodi da je u Srebrenici likvidirano više hiljada Bošnjaka na način koji predstavlja teška kršenja međunarodnog humanitarnog prava.

2008. – Haški optuženik Stojan Župljanin uhapšen u okolini Beograda.

2011. – U Splitu je održana prva manifestacija “Split Pride”.