Vijesti / Svijet

1522. – Turci su zauzeli utvrđeni grad Knin i proglasili ga sjedištem Ličkog sandžaka.

1588. – Španjolska armada od 130 brodova zaplovila je iz Lisabona prema Britaniji, gdje je desetkovana.

1812. – U Bukureštu Rusija i Otomansko carstvo potpisali ugovor o miru, okončavši šestogodišnji rat. Rusija je dobila Besarabiju i neke oblasti na Kavkazu, a Turcima je pripala Vlaška i Moldavija. Ugovor je bio nepovoljan za Srbiju, koja je učestvovala u ratu na strani Rusije, jer je morala da vrati gradove Turcima, kojima je dato pravo da u njima drži vojsku. Otomansko carstvo je obavezano da amnestira učesnike Prvog srpskog ustanka i Srbima da povlastice koje uživaju njeni podanici, ali su Turci iskoristili zauzetost Rusije u ratu s francuskim carem Napoleonom Prvim i 1813. slomili ustanak.

1871. – Vojska versajske vlade ugušila Parisku komunu, koja je postojala 72 dana. U posljednjoj “krvavoj sedmici” ubijeno je oko 30.000 komunara. Pariska komuna je ukinula stajaću vojsku, uvela izbornost svih predstavnika u organima vlasti, prosvjeti i sudstvu, odvojila državu i škole od crkve, uvela besplatnu nastavu i reformisala nastavu, čime je bitno uticala na društveni razvoj u Francuskoj i Evropi.

1928. – Studenti Univerziteta u Beogradu organizovali velike demonstracije protiv namjere Narodne skupštine da ratifikuje Netunske konvencije zaključene 1925. između Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca i fašističke Italije. Prilikom intervencije policije ranjeno je dvadesetak studenata, od kojih dvojica smrtno.

1940. – Belgijski kralj Leopold I. Belgijski potpisao predaju belgijske armije zbog snažnih njemačkih prodora kroz Ardensku šumu.

1940. – Počela je evakuacija poraženih savezničih snaga iz francuske luke Dunkirk u Drugom svjetskom ratu. Do noći 2. juna 850 brodova je u operaciji, nazvanoj “Dinamo”, prebacilo u Veliku Britaniju 224.585 britanskih i 112.546 francuskih i belgijskih vojnika, koji su se našli u praktično bezizlaznom položaju poslije munjevitog prodora njemačkih tenkovskih divizija kroz Francusku do La Manchea.

1961. – Poslije 78 godina na liniji Pariz – Istambul prestao je da saobraća voz “Orijent-ekspres”.

1971. – SSSR lansirao kosmički brod u pravcu Marsa.

1976. – Puštena u redovan saobraćaj željeznička pruga Beograd – Bar, čija gradnja je trajala s prekidima od 1952, čime je ostvarena ideja začeta još u 19. vijeku. Pruga je najkraća veza panonskog područja i centralne Evrope sa srednjim Mediteranom.

1976. – SSSR i SAD potpisali ugovor o ograničenju podzemnih nuklearnih proba.

1986. – Dvojica sovjetskih kosmonauta izašla su iz orbitalne stanice “Saljut 7” i provela nepuna četiri sata u “kosmičkoj šetnji”.

1987. – Zapadni Nijemac Mathias Rust (19) preletio je sportskim avionom “Cesna” od Helsinkija do Moskve i spustio se na centralni Crveni trg u glavnom gradu SSSR, prošavši neprimjećeno kroz sovjetski vazdušni prostor.

1995. – Na filmskom festivalu u Kanu film “Podzemlje – bila jednom jedna zemlja” jugoslovenskog režisera Emira Kusturice dobio je “Zlatnu palmu”, drugu glavnu festivalsku nagradu u Kusturičinoj karijeri.

1997. – Rusija i Ukrajina potpisale ugovor kojim je ruskoj Crnomorskoj floti omogućeno da 20 godina koristi pomorsku bazu u luci Sevastopolj na poluostrvu Krim.

1998. – Izvršivši petu nuklearnu probu Pakistan je zvanično postao nuklearna sila.

1999. – SR Jugoslavija prihvatila osnovne principe Grupe 8 u koje spada i slanje međunarodnih mirovnih trupa na Kosovo i pristala da Savjet bezbjednosti UN donese odgovorajuću rezoluciju o tome.

2003. – Bivši načelnik Generalštaba Vojske Republike Srpske general-pukovnik Momir Talić, optužen za ratne zločine pred Haškim tribunalom, umro je na Vojno-medicinskoj akademiji u Beogradu.

2004. – Glavni i odgovorni urednik podgoričkog lista “Dan” Duško Jovanović ubijen u Podgorici.

2008. – Evropski sud za ljudska prava u Strazburu presudio da je BiH kriva za nehumano postupanje u zatvoru u Zenici prema osuđenima za ratne zločine.

2008. – Krivi toranj u Pisi uspješno učvršćen i van opasnosti tokom narednih 300 godina.

2008. – Nepalski parlament ukinuo monarhiju i proglasio republiku, čime je okončana 239-godišnja vladavina najstarije Hindu monarhije na svijetu.