Vijesti / Svijet

1545. – Počeo je rad Tridentskog koncila, koji je u maju 1542. sazvao papa Pavle III. Ekumenski koncil, na kom je do kraja izgrađen status katoličke crkve kao dogmatske, protivreformacijske, militantne ustanove s papom-autokratom na čelu, s prekidima je zasjedao do 1563. Na osnovu zaključka tog skupa vođen je protivreformacijski pokret koji je doveo do Tridesetogodišnjeg rata prokatoličkih i protestantskih snaga u Evropi, od 1618. do 1648.

1570. – Danska je priznala nezavisnost Švedske.

1642. – Holandski moreplovac Abel Tasman otkrio je zemlju kojoj je dao ime holandske provincije Novi Zeland, ali se zbog straha od domorodaca Maora nije iskrcao. Zasluge za otkriće Novog Zelanda pripadaju i engleskom moreplovcu Jamesu Cooku, koji se 1769. iskrcao na jedno od novozelandskih ostrva.

1797. – U Düsseldorfu rođen Heinrich Heine (1797.- 1856.), njemački književnik, jedan od najvećih liričara njemačkog romantizma. Pisao je pjesme, pripovijetke i eseje. U njegova najpoznatija djela ubrajaju se: “Knjiga pjesama”, “Florentinske noći”, “Njemačka – jedna zimska priča”.

1808. – Madrid je kapitulirao pred francuskim carem Napoleonom Prvim.

1877. – Srpski kralj Milan Obrenović odazvao se pozivu Rusije koja je zaratila s Otomanskim carstvom i Srbija je objavila drugi rat islamskoj carevini iako se još nije oporavila od poraza u prvom. Srpska vojska je ubrzo potukla Turke i oslobodila južne srpske gradove Niš, Belu Palanku, Pirot, Kuršumliju, Prokuplje i Vranje. Krajem januara 1878. rat je završen mirom Rusije i Otomanskog carstva u San Stefanu na štetu Srbije, ali su odredbe tog mira izmijenjene na Berlinskom kongresu kasnije iste godine. Srbija i Crna Gora su priznate kao nezavisne države, a Srbiji je priznato teritorijalno proširenje. Austo-Ugarska je dobila mandat da okupira Bosnu i Hercegovinu.

1937. – Japanske trupe okupirale su kineski grad Nanking i u narednih šest sedmica zvjerski pobile oko 200.000 Kineza, mahom civila, a krvoproliće je ušlo u istoriju pod nazivom “silovanje Nankinga”.

1943. – Sovjetska vlada u Drugom svjetskom ratu, povodom odluka Drugog zasjedanja Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije, saopštila da odluke AVNOJ-a “pomažu daljoj uspješnoj borbi naroda Jugoslavije protiv hitlerovske Njemačke”.

1967. – Sedam mjeseci poslije uspostavljanja vojne diktature u Grčkoj vojna vlada je izvršila kontraudar i kralj Konstantin primoran je da s porodicom pobjegne u Rim. Kralj je prethodno u poruci naciji zatražio podršku u “obnavljanju demokratije i slobode”, ali su njemu lojalne jedinice bile nepovezane i izolovane, a vojna hunta unaprijed obaviještena o kontraudaru.

1981. – Vlasti u Poljskoj uvode vanredno stanje kako bi ugušili radnički pokret Solidarnost, na čijem čelu je bio Lech Walensa. Slijedilo je nekoliko godina represije ali su vlasti na kraju morali ući u pregovore sa ovim sindikalnim pokretom.

1988. – U Kongu je potpisan protokol Angole, Kube i Južne Afrike, uz posredovanje SSSR i SAD, kojim je obezbijeđen put ka nezavisnosti Namibije i kraju građanskog rata u Angoli započetog 1975.

1991. – Lideri Kazahstana, Tadžikistana, Turkmenistana i Uzbekistana su se dogovorili o priključenju novoj zajednici neovisnih država.

1995. – Evropski parlament primio Tursku u evropsku Carinsku uniju uprkos krupnim zamjerkama Ankari zbog masovnog kršenja ljudskih prava.

1999. – Premijerno je emitovan FM JAM, prvi hip-hop radio show u Bosni i Hercegovini.

1999. – U Ljubljani je u 75. godini života umro slovenački političar Stane Dolanc, komunistički i državni funkcioner SFRJ.

2001. – Američki predsjednik George Bush saopštio je da se SAD povlače iz sporazuma o antibalističkim projektilima (ABM) iz 1972. godine da bi nastavile sa razvojem svoga antiraketnog programa.

2003. – Američke snage uhapsile su Sadama Huseina, bivšeg predsjednika Iraka, nedaleko od iračkog grada Tikrita.

2004. – Predstavnici 13 podunavskih zemalja na ministarskom sastanku u Beču potpisali su “Dunavsku deklaraciju”, kojom su se obavezali na bolju saradnju radi uspostavljanja održivog upravljanja vodnim resursima sliva Dunava.

2007. – Lideri zemalja članica EU potpisali su Lisabonski ugovor, s ciljem rješavanja pitanja daljnjeg institucionalnog funkcioniranja EU. Lisabonski ugovor dopunjuje postojeće ugovore o EU i Europskoj zajednici, ne zamjenjujući ih.