Politika / Svijet

Predsjednik Evropskog vijeća António Costa upozorio je da se Evropa mora zaštititi od vlastitih saveznika, nakon što su američki zvaničnici danima dovodili u pitanje slobodu govora u EU, preispitivali njen demokratski legitimitet i otvoreno podržavali evropsku krajnju desnicu.

Njegovi komentari predstavljaju prvi odgovor na novu Strategiju nacionalne sigurnosti administracije Donalda Trumpa, koja tvrdi da se Evropa suočava sa ''civilizacijskim brisanjem'' i optužuje Brisel za ''regulatorno gušenje''.

- Ono što ne možemo prihvatiti jeste prijetnja miješanjem u politički život Evrope - rekao je Costa, koji predsjedava sastancima lidera EU u Evropskom vijeću.

Dodao je da ''SAD ne mogu zamijeniti evropske građane u izboru koji su političke stranke dobre, a koje loše''.

Govoreći na događaju u organizaciji think-tanka Jacques Delors Institute u Parizu, Costa se osvrnuo i na Elona Muska, poručivši da sloboda govora ne može postojati ako se pristup građana informacijama ''žrtvuje'' američkim tehnološkim oligarsima.

U petak je Evropska komisija kaznila Muskovu platformu X sa 120 miliona eura zbog kršenja pravila transparentnosti iz ključnog Zakona o digitalnim uslugama (DSA), što predstavlja prvu veliku kaznu izrečenu prema evropskom pravilniku o internetu.

Costa je rekao da evropske zemlje moraju biti spremne preuzeti vodstvo u NATO-u od SAD-a 2027. godine, već za godinu dana. To je povezao sa zahtjevima administracije Donalda Trumpa da Evropa više troši na odbranu i preuzme veći dio obaveza u savezu kako bi zaštitila kontinent.

- To je ono što moramo uraditi - poručio je Costa, prenosi Euractiv. 

Međutim, taj vremenski okvir je mnogo ambiciozniji od onoga dogovorenog na NATO samitu u Hagu u junu, gdje su se evropske članice saglasile da će do 2035. godine izdvajati pet posto BDP-a na odbranu.

Costa je rekao da su se zapadni savezi promijenili od Drugog svjetskog rata te da Evropa i SAD više ne dijele istu viziju poretka zasnovanog na pravilima, u kojem je borba protiv klimatskih promjena ključna.

- Ako želimo zaštititi sebe, ne samo od protivnika nego i od saveznika koji nas dovode u pitanje, moramo ojačati Evropu - rekao je, napominjući da američka strategija i dalje naziva Evropu 'saveznicom'.

Da Evropa nije jaka, ne bi bilo toliko pokušaja da se potkopa, zaključio je.